Zopas werden in de Villa Giulia in Rome, na verscheidene jaren werk, 22 volledig gerenoveerde kamers opengesteld. De Villa Giulia biedt onderdak aan het Museo Nazionale Etrusco en bevat de mooiste collectie Etruskische kunstvoorwerpen ter wereld. De collectie is dan wel bijzonder fraai, de opstelling in het wat verouderde museum en de manier waarop de kunstwerken werden getoond was dat niet altijd. Jaren geleden reeds werd beslist om daar iets aan te doen. De eerste renovatiefase, in de linkervleugel van het gebouw, goed voor 4 miljoen euro, is nu afgerond en de 22 kamers zijn opnieuw geopend voor het publiek. Tijd dus voor een nieuw bezoek aan de Villa Giulia.

Het Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia bevindt zich aan de rand van het park Villa Borghese, in het noorden van de stad. Het museum is gehuisvest in het voormalige zomerverblijf van Julius III. Die was in 1550 verkozen tot paus na maar liefst tien weken conclaaf, xc3xa9xc3xa9n van de langste ooit. De pauselijke residentie werd gebouwd in een gebied dat bekend stond als de 'Vigna Vecchia', dicht bij de stadsmuren op de overgang tussen stad en platteland, op de helling van Monte Parioli, in die tijd een oase van rust.

Paus Julius III, een zeer belezen man en een groot kunstkenner, die zich echter veel liever bezighield met luxe en plezier dan met pauselijke zaken, vertrouwde in 1551 het ontwerp van het gebouw toe aan de beroemde Giacomo Barozzi da Vignola, meestal kortweg Vignola genoemd. Het nymphaeum en de tuin werden ontworpen door de Florentijn Bartolomeo Ammanati, dit alles onder het toezicht van de befaamde Giorgio Vasari, die ook bekend werd met zijn biografiexc3xabn van Italiaanse kunstenaars. Ook Michelangelo heeft er gewerkt.

Julius III zag het allemaal nogal groot en gaf enorme sommen geld uit aan de verfijning van de ontwerpen en de uiteindelijke afwerking van het gebouw waaraan ook drie wijngaarden waren verbonden. Helaas heeft slechts een klein deel van het originele pand de tijd overleefd. De villa had, zoals de gewoonte was, zowel een 'stedelijke' toegang (langs de Via Flaminia) en een meer formele toegang aan de tuinzijde. Een medaille, geslagen in 1553, toont de vrijwel afgewerkte villa, met een paar koepels die wel waren voorzien maar nooit werden gebouwd.

Leuk weetje: de fontein in de tuin, ontworpen en gebeeldhouwd door Vasari en Ammannati, betrekt water van dezelfde bron (de Acqua Vergine) als de Trevifontein en heel wat andere fonteinen in het centrum. In de tijd van Julius III was de tuin, die tijdens warme dagen voor een welgekomen afkoeling zorgde, erg in trek bij de Romeinse elite die regelmatig werd uitgenodigd op gigantische en dure picknick-feesten. Telkens wanneer hij er zin in had, bracht een boot de paus via de Tiber van het Vaticaan tot aan de Villa Giulia en terug. De privxc3xa9-steiger aan het water, waar de pauselijke boot kon aanmeren, is eveneens al lang verdwenen.

Lang heeft Julius III echter niet kunnen genieten van zijn pauselijke heerschappij en van zijn villa. Hij stierf in 1555, amper twee jaar na de voltooiing van het gebouw, waarna zijn opvolger, paus Paulus IV, met veel plezier al zijn eigendommen in bezit nam. De luxueuze Villa Giulia werd onder meerdere gebruikers verdeeld. De villa zou haar grandeur niet lang behouden. In 1769 werd het gebouw in opdracht van paus Clemens XIV nog eens gerenoveerd, maar in de 19de eeuw was het verval al ingetreden en werd het eens zo luxueuze gebouw enkel nog gebruikt als militair hospitaal. Gedurende enige tijd opende er zelfs een winkel. Na de eenmaking van Italixc3xab in 1870 werd de Villa Giulia, net als de meeste andere pauselijke eigendommen, in beslag genomen en in 1889 getransformeerd tot museum. Vandaag is de villa eigendom van de overheid.

In eerste instantie kwamen de pre-Romeinse en vondsten uit de Etruskische periode die ten noorden van Rome, in Lazio en Umbria, werden ontdekt er terecht. Later werden daaraan ook particuliere collecties toegevoegd (waaronder de verzamelingen Barberini en Castellani) en het museum groeide fors. Vandaag bevat het de meest uitgebreide en mooiste collectie Etruskische kunst ter wereld. Het museum fungeert ook regelmatig als "uitleendienst" voor internationale tentoonstellingen over de Etrusken. Museumbezoekers hoeven daarbij niet veel te missen want de collectie is enorm en kan desgewenst altijd worden aangevuld met voorwerpen die wegens plaatsgebrek zijn opgeslagen in de magazijnen.

In de jaren twintig werden nog twee andere gebouwen toegevoegd, tien jaar later gevolgd door nog eens drie nieuwe bijzalen, gewijd aan Veio en Vulci. De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan de systematische uitbouw van het museum en het zou duren tot in de jaren vijftig voordat er op bouwkundig vlak nog eens iets gebeurde. Toen werden een aantal zalen herschikt en openden thematische afdelingen met herschikte collecties gewijd aan Veio, Cerveteri (Caere), Vulci en Bisenzio. In de daaropvolgende jaren zou de Etruskistische collectie nogmaals fors aangroeien, in die mate dat het museum compleet uit de voegen barstte.

Op diverse plaatsen in Italixc3xab werden daarom kleinere satelliet-musea met Etruskische kunst geopend, dit om de collecties van de Villa Giulia wat te verlichten. Recenter, in de jaren negentig, werd er aan gedacht om de nabijgelegen Villa Poniatowski bij het museum te betrekken. Vandaag steekt het Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia nog altijd overvol en in pakhuizen wachten nog heel wat voorwerpen om ooit eens aan het publiek te worden getoond. De recente renovatie en de nieuwe opstelling zijn alvast een flinke stap in de goede richting maar de af te leggen weg is voor dit museum nog lang. Voor liefhebbers van de pre-Romeinse oudheid is een bezoek aan de Villa Giulia echter een absolute must.

Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia
Piazzale di Villa Giulia, 9
Open van 8.30 u. tot 19.30 u.
Maandag gesloten